ઊંઘ સારી આવે એ માટે યોગ અને આસન ખૂબ જ અસરકારક છે. અહીં કેટલાક આસનો અને પ્રાણાયામ છે, જે નિયમિત કરવાથી મન-શરીર શાંત થાય છે અને નિંદ્રા સારી આવે છે.
ઊંઘ માટે યોગ અને આસન
1. વજ્રાસન (Vajrasana)
- જમ્યા પછી 5-10 મિનિટ બેઠા રહો.
- પાચન સુધરે છે અને મન શાંત થાય છે.
2. શશાંકાસન (Child Pose)
- જમીન પર ઘૂંટણ વાળી, આગળ વળીને માથું જમીન પર રાખો.
- શ્વાસ ધીમે લો અને છોડી દો.
- ચિંતા, તણાવ ઓછો થાય છે.
3. પશ્ચિમોત્તાનાસન (Seated Forward Bend)
- પગ સીધા પાથરી, આગળ વળી ને પગની આંગળીઓ પકડવાનો પ્રયત્ન કરો.
- 5-7 શ્વાસ લો.
- શરીર અને મન બંનેને આરામ મળે છે.
4. સુપ્ત બદ્ધ કોણાસન (Reclining Butterfly Pose)
- પીઠ પર સૂઈ જાઓ.
- ઘૂંટણોને બાજુએ વાળી તળિયા જોડો.
- હાથ પેટે રાખીને દીર્ઘ શ્વાસ લો.
5. શવાસન (Corpse Pose)
- પીઠ પર સીધા સૂઈ જાઓ.
- આંખો બંધ કરો, આખું શરીર ઢીલું છોડો.
- મનમાં આવતાં વિચારોને છોડતા રહો.
પ્રાણાયામ
1. અનુલોમ વિલોમ (Alternate Nostril Breathing)
- એક નાકથી શ્વાસ લો, બીજેથી છોડો.
- 5–10 મિનિટ સુધી કરો.
- Nervous system calm થાય છે.
2. ભ્રામરી પ્રાણાયામ (Humming Bee Breath)
- ઊંડો શ્વાસ લઈને "હૂંઉઉં" ધીમો અવાજ કરો.
- ચિંતા, ગુસ્સો, તણાવ ઘટે છે.
3. દીર્ઘ શ્વાસ (Deep Breathing)
- પેટ સુધી ઊંડો શ્વાસ લઈ ધીમે ધીમે છોડી દો.
- સૂતા પહેલા 5-7 મિનિટ કરો.