Posted By : Admin | Womens Health
આનુવંશિક અને હોર્મોનલ કારણો
વાળનું વધુ પડતું ખરવું એ એક ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે, જેના મુખ્ય કારણોમાં આનુવંશિકતા, પોષણની ઉણપ અને હોર્મોનલ અસંતુલનનો સમાવેશ થાય છે. રોજિંદા જીવનમાં ૫૦ થી ૧૦૦ વાળ ખરવા સામાન્ય છે, પરંતુ જો આનાથી વધુ વાળ તૂટે તો તેના સાચા કારણો જાણવા ખૂબ જરૂરી છે.
આનુવંશિક અને હોર્મોનલ કારણો
- વારસાગત ટાલ (Genetics): જો માતા-પિતા કે પરિવારમાં કોઈને ટાલની સમસ્યા હોય, તો યુવાવસ્થામાં પણ વાળ પાતળા થવા કે ખરવાની શક્યતા વધી જાય છે. પુરુષોમાં એન્ડ્રોજેનેટિક એલોપેસીયા અને સ્ત્રીઓમાં હેર થિનિંગ જોવા મળે છે.
- હોર્મોનલ બદલાવ: ગર્ભાવસ્થા, ડિલિવરી પછી, મેનોપોઝ કે પીસીઓડી (PCOD) જેવી સ્થિતિમાં હોર્મોન્સનું સંતુલન બગડે છે, જેનાથી વાળ ઝડપથી ખરી પડે છે.
- થાઇરોઇડની સમસ્યા: થાઇરોઇડ ગ્લેન્ડ યોગ્ય રીતે કામ ન કરે ત્યારે મેટાબોલિઝમ અને હોર્મોન્સ પ્રભાવિત થાય છે, જેના પરિણામે સમગ્ર માથાના વાળ શુષ્ક થઈને ઉતરવા લાગે છે.
પોષણ અને જીવનશૈલીની ભૂમિકા
- વિટામિન્સની ઉણપ: શરીરમાં વિટામિન ડી, બાયોટિન (B7), વિટામિન બી૧૨ તેમજ આયર્ન અને ઝિંકની કમીથી વાળના મૂળ (ફોલિકલ્સ) પોષણ વગર નબળા પડી જાય છે.
- માનસિક તણાવ (Stress): વધુ પડતી ચિંતા કે અનિયમિત ઊંઘથી શરીરમાં કોર્ટિસોલ હોર્મોન વધે છે, જે વાળને ગ્રોથ પિરિયડમાંથી સીધા ખરવાના સ્ટેજ પર ધકેલી દે છે.
- અયોગ્ય આહાર (Junk Food): પૌષ્ટિક ખોરાકને બદલે વધુ પડતો જંકફૂડ કે પ્રિઝર્વેટિવવાળો આહાર લેવાથી લોહીનું પરિભ્રમણ અને જરૂરી પ્રોટીન (કેરાટિન) ઘટે છે.
બાહ્ય નુકસાન અને ખોપરીની તકલીફો
- ખોડો (Dandruff) અને ઇન્ફેક્શન: સ્કેલ્પ પર ખોડો કે ફંગલ ઇન્ફેક્શન થવાથી ત્વચા પર પોપડી জমে છે અને ખંજવાળ આવે છે, જે વાળના મૂળને ખોખલા કરે છે.
- કેમિકલ અને હીટ ટ્રીટમેન્ટ: વાળને વારંવાર કલર કરવા, હેર સ્ટ્રેટનિંગ કે બ્લીચિંગ કરવા તથા ચુસ્ત પોનીટેલ કે વેણી બાંધવાથી ટ્રેક્શન એલોપેસીયા જેવી તકલીફ થાય છે.