1. સ્ત્રાબિઝમસ (Strabismus) - આંખની દિશા બદલાવવું (Crossed eyes)
આમાં એક આંખનું દ્રષ્ટિદિશા બીજી આંખથી ભિન્ન હોય છે.
બાળકને બંને આંખો એકસાથે સીધા નથી દેખાતા.
જો સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે તો 'લેઝી આઈ' (અેમ્બ્લિયોپى) થવાની શક્યતા હોય છે.
2. એેમ્બ્લિયો (Amblyopia) - લેઝી આઈ (Lazy Eye)
આમાં એક આંખ બધી રીતે કામ કરતું નથી અને દૃષ્ટિ ધીમે ધીમે ઓછી થાય છે.
આ રોગ મુખ્યત્વે સ્ત્રાબિઝમસ કે એક આંખમાં વધુ દૃષ્ટિ ક્ષતિ (જેમ કે ચશ્મા વગરનો દુરદશા)થી થાય છે.
સમયસર સારવાર જરૂરી હોય છે, નહીં તો દૃષ્ટિ કાયમી નુકસાન થઈ શકે છે.
3. દૂરદશા અને નીકટદશા (Refractive Errors)
બાળકોમાં દુરદશા (Myopia), નીકટદશા (Hyperopia), અને આસટીગ્મેટિઝમ થઈ શકે છે.
આમાં બાળકના આંખોનું ફોકસ યોગ્ય રીતે નહીં થાય એટલે ધૂંધી દૃષ્ટિ થાય છે.
ચશ્મા પહેરવાથી આ સુધરી શકે છે.
4. આંખની ઈન્ફેક્શન્સ અને એલર્જી
કાંજકેશ, આંખમાં ચીડવણ, લાલાશ વગેરે ખૂબ સામાન્ય છે.
જો દૂષિત પાણી, ધૂળ કે ફંગસ-બેક્ટેરિયા આવતો હોય તો ગંભીર હોઈ શકે છે.
--> બાળમાં આંખની સમસ્યાઓ ઓળખવા માટે લક્ષણો:
આંખ લાલ થવી કે પાણી વહેવું
એક આંખ સીધા નહીં જોવી
વારંવાર આંખ રગડવી
ચશ્મા વગર પણ ધ્યાનથી ન જોઈ શકવું
પ્રકાશ સામે વધારે સંવેદનશીલતા
મથાળું દુખવું કે આંખમાં તકલીફ
બાળકોના વાંચન કે રમતમાં ધ્યાન ન દેવું