બાળ કેન્સર (Pediatric Cancer) એ એવો કેન્સર છે, જે બાળકોમાં થાય છે — સામાન્ય રીતે 0 થી 18 વર્ષની વયે. આ કેન્સર મોટાઓ કરતા અલગ પ્રકારનો હોય છે અને તેનો વિકાસ પણ અલગ રીતે થાય છે. શરીરમાંના કોષો (Cells) જ્યારે નિયંત્રણ વગર વધવા લાગે છે, ત્યારે કેન્સર થાય છે.
| કેન્સરનો પ્રકાર | વર્ણન | |
| લ્યુકેમિયા (Leukemia) | લોહીનો કેન્સર – શરીરમાં અસાધારણ વ્હાઇટ બ્લડ સેલ્સ બનવા લાગે છે | |
| બ્રેઇન ટ્યુમર (Brain tumor) | મગજ અથવા સ્પાઈનલ કોર્ડમાં કોષોની અયોગ્ય વૃદ્ધિ | |
| લિમ્ફોમા (Lymphoma) | લસિકા તંત્ર (lymphatic system) નો કેન્સર – Hodgkin / Non-Hodgkin | |
| ન્યૂરોબ્લાસ્ટોમા (Neuroblastoma) | નર્વ કોષોથી થતો કેન્સર – ખાસ કરીને નાના બાળકોમાં | |
| વિલ્મ્સ ટ્યુમર (Wilms' Tumor) | લિવરમાં થતો કેન્સર – 3 થી 6 વર્ષની વયે વધુ જોવા મળે | |
| હડીનો કેન્સર (Bone cancer) | જેમ કે Osteosarcoma અથવા Ewing's sarcoma – ઊંચી ઉંમરના બાળકોમાં | |
| રેટિનોબ્લાસ્ટોમા (Retinoblastoma) | આંખમાં થતો કેન્સર – ખાસ કરીને 5 વર્ષથી નાના બાળકોમાં | |
બીમારીનો અસરકારક ઈલાજ શક્ય છે?
હા! આજના સમયમાં, ઘણા પ્રકારના બાળ કેન્સર સમયસર સારવારથી સંપૂર્ણ રીતે મટાડી શકાય છે. લ્યુકેમિયા અને રેટિનોબ્લાસ્ટોમા જેવા કેટલાંક પ્રકારોમાં તો ઉપચાર પછી 80%થી વધુ બાળકો સંપૂર્ણ સાજા થાય છે.
લ્યુકેમિયા એટલે શું?
લ્યુકેમિયા એ લોહીનો કેન્સર છે. એમાં શરીરમાં સફેદ લોહીના કોષો (White Blood Cells – WBCs) વધારે અને બિનઆવશ્યક રીતે બનવા લાગે છે. આ કોષો સામાન્ય કાર્ય કરતા નથી અને તે હાડકાંના મજ્જામાં (Bone marrow) બીજા જરૂરી કોષોનું ઉત્પાદન રોકી દે છે – જેમ કે લાલ કોષો (RBCs) અને પ્લેટલેટ્સ.