કિડની (મૂત્રપિંડ) આપણા શરીરનું એક મહત્વપૂર્ણ અંગ છે. તે લોહીને ફિલ્ટર કરીને કચરો અને વધારાનું પાણી બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે. સાથે સાથે શરીરમાં પાણી, મીઠાં (મિનરલ્સ) અને બ્લડ પ્રેશરનું સંતુલન જાળવવામાં પણ તેની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે. તેથી કિડનીનું સ્વાસ્થ્ય જાળવવું ખૂબ જરૂરી છે.
કિડનીને સ્વસ્થ રાખવા માટે 10 સરળ ટેવો
1. પૂરતું પાણી પીવો
શરીરને જરૂરી પ્રમાણમાં પાણી મળવાથી કિડનીને કચરો બહાર કાઢવામાં મદદ મળે છે. તરસ લાગે ત્યારે પાણી પીવું અને શરીરની જરૂરિયાત પ્રમાણે પ્રવાહી લેવું જરૂરી છે.
2. બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત રાખો
વધેલું બ્લડ પ્રેશર કિડનીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. નિયમિત તપાસ કરાવીને બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રણમાં રાખવું જોઈએ.
3. ડાયાબિટીસ પર નિયંત્રણ રાખો
લાંબા સમય સુધી વધેલી બ્લડ શુગર કિડની પર અસર કરી શકે છે. ડાયાબિટીસ હોય તો નિયમિત ચેકઅપ અને યોગ્ય નિયંત્રણ જરૂરી છે.
4. મીઠાનું પ્રમાણ ઓછું કરો
વધારે મીઠું લેવાથી બ્લડ પ્રેશર વધી શકે છે અને કિડની પર ભાર પડી શકે છે. પેકેટવાળા અને વધુ ખારા ખોરાકનું સેવન ઓછું કરો.
5. સંતુલિત આહાર લો
આહારમાં સામેલ કરો:
લીલા શાકભાજી - ફળો - સંપૂર્ણ અનાજ - યોગ્ય પ્રમાણમાં પ્રોટીન
- તળેલા, વધુ પ્રોસેસ્ડ અને વધુ ખાંડવાળા ખોરાકને મર્યાદિત કરો.
6. નિયમિત કસરત કરો
દરરોજ ચાલવું, યોગ અથવા અન્ય કસરત કરવાથી વજન, બ્લડ પ્રેશર અને શુગર નિયંત્રણમાં રહે છે, જે કિડની માટે ફાયદાકારક છે.
7. ધૂમ્રપાન અને તમાકુથી દૂર રહો
તમાકુ રક્તવાહિનીઓને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, જેનાથી કિડની પર ખરાબ અસર પડી શકે છે.
8. દવાઓનો બિનજરૂરી ઉપયોગ ટાળો
કેટલીક પેઇનકિલર દવાઓનો લાંબા સમય સુધી અથવા વધારે ઉપયોગ કિડનીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. દવા લેતા પહેલાં ડૉક્ટરની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
9. વજન સ્વસ્થ રાખો
વધારે વજન કિડનીની સમસ્યાઓનું જોખમ વધારી શકે છે. સંતુલિત આહાર અને કસરતથી વજન નિયંત્રિત રાખો.
10. નિયમિત આરોગ્ય તપાસ કરાવો
ખાસ કરીને જો ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશર, પરિવારનો કિડની રોગનો ઇતિહાસ અથવા વધતી ઉંમર હોય તો નિયમિત તપાસ ઉપયોગી છે.
કિડનીની સમસ્યાના સંભવિત સંકેતો :
આ લક્ષણો દેખાય તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી:
- પગ, પગની ઘૂંટી અથવા આંખોની આસપાસ સોજો
- પેશાબમાં ફેરફાર (વારંવાર જવું, ઓછું થવું, લોહી આવવું)
- સતત થાક
- કમર અથવા બાજુના ભાગમાં દુખાવો
- ભૂખમાં ઘટાડો અથવા ઊબકા