મચ્છર કરડવું એક સામાન્ય સમસ્યા છે, પરંતુ ઘણીવાર તે ચામડી પર ખંજવાળ, લાલાશ અને સૂજનનું કારણ બને છે. કેટલીકવાર મચ્છર દ્વારા મલેરિયા, ડેન્ગ્યુ, ચિકનગુનિયા, ફાઇલેરિયા જેવી ગંભીર બીમારીઓ પણ ફેલાઈ શકે છે. તેથી મચ્છર કરડ્યા પછી યોગ્ય કાળજી લેવી જરૂરી છે.
મચ્છર કરડે પછી તરત શું કરવું?
- ખંજવાળ ન કરવી – વધારે ખંજવાળવાથી ઈન્ફેક્શન થઈ શકે છે.
- ઠંડું પાણી કે બરફનો પ્રયોગ – કરડેલી જગ્યા પર 5–10 મિનિટ બરફનો ટુકડો કે ઠંડો કપડો લગાવો.
- એન્ટિસેપ્ટિક લગાવવું – સાફ પાણીથી ધોઈને એન્ટિસેપ્ટિક ક્રીમ કે લોશન લગાવો.
- એન્ટિ-ઈચ ક્રીમ / એલોઇવેરા જેલ – ખંજવાળ ઘટાડે છે અને ચામડીને શાંતિ આપે છે.
- હળવી પેઇન રિલીફ ટેબ્લેટ – જો વધારે દુખાવો કે સૂજન હોય તો ડૉક્ટરની સલાહથી દવા લઈ શકાય.
ઘરગથ્થુ ઉપાયો
- હળદર અને પાણીનું લેપ – એન્ટિ-ઇન્ફ્લેમેટરી છે.
- તુલસીના પાનનો રસ – કરડેલી જગ્યા પર લગાવવાથી ખંજવાળ ઘટે છે.
- લીંબુનો રસ – બેક્ટેરિયા સામે રક્ષણ આપે છે.
- કાકડીના ટુકડા – ઠંડક આપે છે અને સોજો ઘટાડે છે.
ક્યારે ડૉક્ટર પાસે જવું જોઈએ?
- કરડેલી જગ્યાએ વધુ સૂજન, લાલાશ કે પિયોપૂરી થાય
- તાવ, ચક્કર, શરીરમાં દુખાવો, થાક, ઉલ્ટી જેવા લક્ષણો દેખાય
- મચ્છર કરડ્યા પછી કેટલાક દિવસમાં ડેન્ગ્યુ, મલેરિયા કે ચિકનગુનિયા જેવા લક્ષણો દેખાય
મચ્છરથી બચવાના ઉપાયો
- મચ્છરદાનીનો ઉપયોગ કરવો
- ઘરમાં પાણી ભરાયેલાં વાસણો / ટાંકી ઢાંકેલી રાખવી
- મચ્છર રિપેલેન્ટ ક્રીમ કે મશીનનો ઉપયોગ કરવો
- સાંજ પછી પૂરા કપડાં પહેરવા
- આસપાસ સ્વચ્છતા જાળવવી
- મચ્છર કરડ્યા પછી મોટાભાગે તાત્કાલિક ઉપચારથી સમસ્યા દૂર થઈ જાય છે, પરંતુ જો તાવ, શરીર દુખાવો કે થાક જેવા ગંભીર લક્ષણો દેખાય તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.