પેટના ભાગે જમા થતી ચરબી માત્ર દેખાવ જ બગાડતી નથી, પરંતુ તે અત્યંત જોખમી પણ છે. આ ચરબી બે પ્રકારની હોય છે: સબક્યુટેનીયસ ફેટ (ત્વચા નીચેની ચરબી) અને વિસેરલ ફેટ (આંતરડા, લિવર અને પેટના મહત્વના અંગોની આસપાસ જમા થતી ચરબી). વિસેરલ ફેટ સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી વધુ નુકસાનકારક છે કારણ કે તે શરીરના આંતરિક અંગોના કાર્યને પ્રભાવિત કરે છે.
પેટની ચરબી વધવાના મુખ્ય કારણો
બિનઆરોગ્યપ્રદ આહાર અને શુગર: વધુ પડતી ખાંડ, ગળ્યા પીણાં, પેકેજ્ડ જ્યુસ અને મેંદાવાળી વસ્તુઓ ખાવાથી શરીરમાં કેલરી વધે છે અને તે સીધી પેટના ભાગે ચરબી તરીકે જમા થાય છે.
બેઠાડું જીવનશૈલી: કલાકો સુધી એક જ જગ્યાએ બેસી રહેવાથી કે શારીરિક શ્રમ કે કસરત ન કરવાથી મેટાબોલિઝમ ધીમું પડે છે, જેના કારણે કેલરી બર્ન થતી નથી.
માનસિક તણાવ (સ્ટ્રેસ): વધુ પડતી ચિંતા કે તણાવના કારણે શરીરમાં 'કોર્ટિસોલ' (Cortisol) નામના હોર્મોનનું પ્રમાણ વધે છે, જે ભૂખ વધારે છે અને ખાસ કરીને પેટની આસપાસ ફેટ સ્ટોર કરે છે.
પૂરતી ઊંઘનો અભાવ: રોજ રાત્રે 7 થી 8 કલાકની ગાઢ ઊંઘ ન લેવાથી હોર્મોન્સનું સંતુલન બગડે છે, જે વજન અને પેટનો ઘેરાવો વધારે છે.
ઉંમર અને હોર્મોનલ ફેરફારો: ખાસ કરીને 30 કે 35 વર્ષની ઉંમર પછી શરીરની સ્નાયુઓની કાર્યક્ષમતા અને મેટાબોલિક રેટ ઘટે છે, જેનાથી સામાન્ય આહાર હોવા છતાં પણ પેટ વધવા લાગે છે.
આનુવંશિક કારણો (જિનેટિક્સ): જો પરિવારમાં માતા-પિતા કે વડીલોને ફાંદ કે પેટની સ્થૂળતાની સમસ્યા હોય, તો આગલી પેઢીમાં પણ આ જ પ્રકારે ચરબી જમા થવાનું જોખમ રહે છે.
સ્વાસ્થ્ય પર તેની ગંભીર અસરો
પેટ પર જામેલી વધારાની ચરબી શરીરમાં સોજા (ઇન્ફ્લેમેશન) પેદા કરતા રસાયણો છોડે છે. જેના કારણે ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હૃદયરોગનો હુમલો અને ફેટી લિવર જેવી ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે.
બચાવ અને ઘટાડવાના ઉપાય
આહારમાં ફાઇબરયુક્ત ખોરાક જેમ કે લીલા શાકભાજી, ફળો અને આખા અનાજનો સમાવેશ કરો.
રોજ ઓછામાં their 40 થી 45 મિનિટ નિયમિત વ્યાયામ, યોગ કે ચાલવાનું રાખો.
ગળ્યું, જંક ફૂડ અને પેકેજ્ડ પ્રોડક્ટ્સથી દૂર રહો.
પૂરતું પાણી પીઓ અને તણાવ મુક્ત રહેવા માટે યોગ કે ધ્યાન કરો.