News Detail

સવારે ખાલી પેટે ઘી ખાવું કેટલું ફાયદાકારક?

ભારતીય રસોડામાં ઘીનું સ્થાન વર્ષોથી વિશેષ રહ્યું છે. દાળ-ભાત, રોટલી, ખીચડી અને અનેક પરંપરાગત વાનગીઓમાં ઘીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આયુર્વેદિક પરંપરામાં પણ ઘીનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. આજકાલ સોશિયલ મીડિયા પર સવારે ખાલી પેટે એક ચમચી ઘી ખાવાથી પાચન સુધરે છે, રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધે છે અને શરીરમાં ઊર્જા વધે છે એવા દાવાઓ કરવામાં આવે છે.

પરંતુ શું ખરેખર સવારે ખાલી પેટે ઘી ખાવાથી આ બધા ફાયદા થાય છે? ઘીનું પોષણમૂલ્ય શું છે અને તેનો ઉપયોગ કેટલી માત્રામાં કરવો જોઈએ? ચાલો, સમજીએ.

1. ઘી શરીરને ઊર્જા આપે છે

ઘીમાં ચરબીનું પ્રમાણ વધારે હોય છે. ચરબી શરીર માટે ઊર્જાનો એક કેન્દ્રિત સ્ત્રોત છે અને કેટલીક ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સના શોષણમાં પણ મદદ કરે છે.

એક ગ્રામ ચરબીમાંથી આશરે 9 કેલરી ઊર્જા મળે છે. તેથી ઘીનો થોડો જથ્થો પણ ભોજનની કુલ કેલરીમાં વધારો કરે છે.

પરંતુ સવારે ખાલી પેટે ઘી ખાવાથી સામાન્ય નાસ્તા કરતાં વધારે ઊર્જા મળે છે અથવા થાક દૂર થાય છે એવો મજબૂત વૈજ્ઞાનિક પુરાવો ઉપલબ્ધ નથી. શરીરને દિવસભર ઊર્જા આપવા માટે સંતુલિત નાસ્તો, પૂરતી ઊંઘ અને યોગ્ય જીવનશૈલી વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

2. પાચનતંત્ર સાથે ઘીનો સંબંધ

ઘી ભોજનમાં ચરબી ઉમેરે છે અને ચરબી પાચન પ્રક્રિયાનો સામાન્ય ભાગ છે. જોકે, દરેક વ્યક્તિમાં ઘીની અસર એકસરખી હોતી નથી.

કેટલાક લોકોને ચરબીયુક્ત ખોરાક ખાધા પછી પેટ ભારે લાગવું, ઉબકા આવવા અથવા એસિડિટી વધવી જેવી તકલીફ થઈ શકે છે. પિત્તાશયની સમસ્યાઓ અથવા સ્વાદુપિંડના કેટલાક રોગોમાં ચરબીનું સેવન નિયંત્રિત કરવાની જરૂર પડી શકે છે.

ઘી ખાવાથી કબજિયાત ચોક્કસ મટી જાય છે અથવા આંતરડાં સાફ થઈ જાય છે એવો દાવો યોગ્ય નથી. કબજિયાત માટે ફાઇબરયુક્ત આહાર, પૂરતું પાણી અને શારીરિક પ્રવૃત્તિ વધુ ઉપયોગી પગલાં છે.

3. શું ઘી રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે?

શરીરની રોગપ્રતિકારક વ્યવસ્થા યોગ્ય રીતે કાર્ય કરે તે માટે પૂરતું પોષણ જરૂરી છે. ઘી ઊર્જા આપે છે અને તેમાં થોડી માત્રામાં ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન હોઈ શકે છે. તેની ચોક્કસ માત્રા ઘીના પ્રકાર અને ઉત્પાદન પર આધાર રાખે છે.

પરંતુ માત્ર ઘી ખાવાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે અથવા ચેપથી રક્ષણ મળે છે એવો પૂરતો પુરાવો નથી.

રોગપ્રતિકારક તંત્રને ટેકો આપવા માટે વિવિધ શાકભાજી, ફળો, દાળ, કઠોળ, પૂરતું પ્રોટીન, સારી ઊંઘ અને નિયમિત કસરત જરૂરી છે.

4. ઘી અને હાડકાંનું સ્વાસ્થ્ય

ઘીને ઘણી વાર હાડકાં મજબૂત કરનાર ખોરાક તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે. પરંતુ હાડકાંની મજબૂતી માટે કેલ્શિયમ, વિટામિન D, પૂરતું પ્રોટીન અને વજન સહન કરતી કસરત મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

ઘી આ પોષક તત્ત્વોનો મુખ્ય સ્ત્રોત નથી. તેથી હાડકાં મજબૂત કરવા માટે માત્ર ઘી પર આધાર રાખવાને બદલે દૂધ, દહીં, અન્ય કેલ્શિયમયુક્ત ખોરાક અને જરૂરિયાત મુજબ તબીબી સલાહ લેવી જોઈએ.

5. સવારે ખાલી પેટે ઘી ખાવું જરૂરી છે?

ના. ઘી ખાવા માટે સવારે ખાલી પેટ હોવું જરૂરી નથી. જો તમને ઘી પસંદ હોય, તો તેને દાળ, રોટલી, ખીચડી અથવા અન્ય ભોજનમાં મર્યાદિત માત્રામાં ઉમેરી શકાય છે.

ખાલી પેટે ઘી ખાવાથી ચરબી ઓછી થાય છે, શરીર શુદ્ધ થાય છે અથવા ચયાપચય ઝડપી બને છે એવા દાવાઓને સમર્થન આપતા મજબૂત પુરાવા નથી.

6. દરરોજ કેટલું ઘી ખાવું?

ઘીનું પ્રમાણ વ્યક્તિની કુલ કેલરી જરૂરિયાત, અન્ય ખોરાકમાંથી મળતી ચરબી અને સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિ પર આધારિત છે.

ઘીમાં સંતૃપ્ત ચરબી (Saturated Fat) હોય છે. સંતૃપ્ત ચરબીનું વધારે સેવન LDL એટલે કે ખરાબ કોલેસ્ટેરોલ વધારવામાં ફાળો આપી શકે છે. તેથી ઘીને અમર્યાદિત પ્રમાણમાં ખાવું યોગ્ય નથી.

હૃદયરોગ, વધેલું LDL કોલેસ્ટેરોલ અથવા અન્ય ચયાપચય સંબંધિત સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકોએ પોતાના આહારમાં ઘીનું પ્રમાણ ડૉક્ટર અથવા નોંધાયેલા ડાયટિશિયનની સલાહ મુજબ રાખવું જોઈએ.

ઘી ખાવાની 3 સરળ રીતો

• ગરમ ખીચડીમાં થોડું ઘી ઉમેરો.

• રોટલી પર જરૂરિયાત મુજબ મર્યાદિત ઘી લગાવો.

• દાળ અથવા શાકમાં સ્વાદ માટે થોડું ઘી વાપરો.