પગમાં સોજો આવે ત્યારે શું કરવું? જાણો 10 મિનિટની સરળ રીત
આખો દિવસ ઊભા રહીને કામ કરવું, લાંબો સમય ખુરશી પર બેસવું, લાંબી મુસાફરી કરવી કે ગરમીમાં વધુ સમય વિતાવવો — આ બધાં કારણોસર ક્યારેક પગની ઘૂંટી અને પંજામાં સોજો જોવા મળી શકે છે. દિવસના અંતે પગ ભારે લાગવા, મોજાંની છાપ પડવી કે જૂતાં પહેરવામાં તકલીફ થવી જેવી સમસ્યાઓ પણ થઈ શકે છે.
કેટલાક કિસ્સાઓમાં પગને હૃદયના સ્તરથી થોડા ઊંચા રાખીને આરામ કરવાથી પ્રવાહીનો ભરાવો ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે, પગમાં સોજો આવવાનું કારણ જાણવું એટલું જ જરૂરી છે.
1. પગને ઊંચા રાખો
-
પલંગ કે સોફા પર આરામથી સૂઈ જાઓ.
-
પગની નીચે એક કે બે ગાદલાં રાખો.
-
શક્ય હોય તો પગને હૃદયના સ્તરથી ઊંચા રાખો.
-
લગભગ 10–15 મિનિટ આરામ કરો, જો આરામદાયક લાગે તો.
2. લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં ન રહો
લાંબા સમય સુધી બેસવું કે ઊભા રહેવું ટાળો. વચ્ચે વચ્ચે ઊભા થઈને થોડું ચાલો અને પગની ઘૂંટીને હળવેથી હલાવો.
3. પૂરતું પાણી પીવો
શરીરમાં પાણીની યોગ્ય માત્રા જાળવવી જરૂરી છે. જોકે, હૃદય કે કિડનીની બીમારીને કારણે પ્રવાહી મર્યાદિત રાખવાની સલાહ મળી હોય તો ડૉક્ટરની સૂચનાનું પાલન કરો.
4. આરામદાયક જૂતાં પહેરો
ખૂબ ચુસ્ત જૂતાં અને મોજાં પગમાં અસ્વસ્થતા વધારી શકે છે. યોગ્ય માપનાં જૂતાં પસંદ કરો.
શું પગનો સોજો હંમેશાં સામાન્ય હોય છે?
ના. પગમાં સોજો ક્યારેક શિરાઓમાં લોહીનો પ્રવાહ ધીમો થવો, દવાઓની આડઅસર, કિડની કે હૃદયની સમસ્યા સહિત અનેક કારણોસર થઈ શકે છે.
નીચેની સ્થિતિમાં ખાસ ધ્યાન આપો:
-
એક જ પગમાં અચાનક સોજો આવે.
-
પગમાં દુખાવો, લાલાશ કે ગરમાશ હોય.
-
સોજો વારંવાર આવે અથવા વધતો જાય.
-
સોજા સાથે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ કે છાતીમાં દુખાવો થાય.
એક પગમાં અચાનક સોજો અને દુખાવો હોય તો તાત્કાલિક તબીબી તપાસ કરાવો. શ્વાસની તકલીફ કે છાતીમાં દુખાવો થાય તો ઇમરજન્સી સારવાર લો.
નિષ્ણાતની સલાહ
10 મિનિટ પગ ઊંચા રાખવાથી થોડી રાહત મળી શકે છે, પરંતુ આ દરેક પ્રકારના સોજાની સારવાર નથી. સોજો સતત રહેતો હોય તો માત્ર ઘરગથ્થુ ઉપાય પર આધાર રાખવાને બદલે ડૉક્ટરની સલાહ લો.