Thyroid, Blood Sugar અને પાચનતંત્ર અંગે શું જાણવું?
ભારતીય ઘરોમાં તુલસીનું સ્થાન માત્ર ધાર્મિક જ નથી. ચા, ઉકાળો અને વિવિધ ઘરગથ્થુ ઉપચારમાં પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે. તુલસીમાં કેટલાક જૈવિક સક્રિય ઘટકો હોય છે અને તેના સંભવિત આરોગ્યલાભ અંગે સંશોધન થયું છે. પરંતુ “કુદરતી” એટલે “દરેક માટે અને કોઈપણ પ્રમાણમાં સંપૂર્ણ સુરક્ષિત”—એવું માનવું યોગ્ય નથી.
બ્લડ શુગર પર અસર
તુલસી બ્લડ શુગર ઘટાડવામાં અસર કરી શકે છે. તેથી ડાયાબિટીસની દવા લેતા લોકો માટે વધારે પ્રમાણમાં તુલસી અથવા તુલસીના concentrated supplements લેતા પહેલાં ડૉક્ટરની સલાહ જરૂરી છે.
ખાસ કરીને જો દવા સાથે બ્લડ શુગર ખૂબ ઘટે તો ચક્કર, નબળાઈ, પરસેવો કે ગૂંચવણ જેવી સમસ્યા થઈ શકે છે.
Thyroid અંગે શું?
તુલસી અને thyroid hormones વચ્ચેની સંભવિત અસર અંગે ચર્ચા થાય છે. પરંતુ માનવીઓમાં તેના ક્લિનિકલ મહત્વને સ્પષ્ટ કરવા માટે પૂરતા મજબૂત પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી.
આથી thyroidની દવા લેતા દર્દીઓએ તુલસીનો ઔષધીય અથવા concentrated ઉપયોગ નિયમિત શરૂ કરતાં પહેલાં પોતાના ડૉક્ટર સાથે ચર્ચા કરવી યોગ્ય છે.
પેટને પણ અસર થઈ શકે
કેટલાક લોકોમાં વધુ પ્રમાણમાં તુલસી લેવાથી:
ઉબકા
પેટમાં અસ્વસ્થતા
ગેસ
ઢીલું શૌચ
જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને ખાલી પેટે અથવા concentrated formમાં ઉપયોગ કરતી વખતે સાવચેતી રાખવી યોગ્ય છે.
દવાઓ સાથે પણ સાવચેતી
તુલસીના medicinal doses કેટલીક દવાઓ સાથે interaction કરી શકે છે. ખાસ કરીને blood-thinning અથવા blood-sugar ઘટાડતી દવાઓ લેતા લોકો માટે ડૉક્ટરની સલાહ મહત્વપૂર્ણ છે.
ગર્ભાવસ્થા અને સ્તનપાન
ગર્ભાવસ્થા અને breastfeeding દરમિયાન તુલસીના ઔષધીય પ્રમાણમાં ઉપયોગ અંગે પૂરતી સલામતી માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. તેથી આવા સમયે self-medication ટાળવી અને healthcare professionalની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
તો શું તુલસી લેવી જ નહીં?
એવું નથી.
સામાન્ય ખાદ્ય અથવા ચા જેવી માત્રા અને concentrated herbal supplement વચ્ચે તફાવત છે. કોઈપણ હર્બલ વસ્તુને “વધારે એટલે વધારે ફાયદો” માનવું યોગ્ય નથી.