હળદર, મેથી અને સૂંઠ—ભારતીય રસોડામાં સામાન્ય રીતે મળતા ત્રણ ઘટકો. તાજેતરમાં આ ત્રણેયને ભેગા કરીને બનાવેલા ચૂર્ણને સાંધા અને કમરના દુખાવા માટે ઉપયોગ કરવાની સલાહ ફરી ચર્ચામાં આવી છે.
શું છે આ ચૂર્ણ?
પ્રચલિત રીત મુજબ:
- હળદર – 100 ગ્રામ
- મેથી – 100 ગ્રામ
- સૂંઠ – 100 ગ્રામ
ત્રણેયને બારીક પીસીને મિશ્રણ તૈયાર કરવામાં આવે છે.
મૂળ અહેવાલમાં ભોજન પછી એક ચમચી અને સાંજના ભોજન પછી ફરી એક ચમચી લેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. પરંતુ આ માત્રા દરેક વ્યક્તિ માટે યોગ્ય છે એવું માનવું નહીં.
હળદર વિશે શું કહે છે સંશોધન?
હળદરમાં રહેલું curcumin સોજા સાથે જોડાયેલી પ્રક્રિયાઓ પર અસર કરી શકે છે. કેટલાક અભ્યાસોમાં knee osteoarthritisના દુખાવામાં turmeric/curcuminથી modest benefit જોવા મળ્યો છે.
પરંતુ રસોડામાં વપરાતી સામાન્ય હળદર અને standardised curcumin supplement એક જ વસ્તુ નથી. શરીર curcuminને મર્યાદિત પ્રમાણમાં શોષી શકે છે.
સૂંઠ
સૂંઠ એટલે સુકવેલું આદુ. આદુ પર થયેલા કેટલાક અભ્યાસોમાં osteoarthritisના દુખાવામાં થોડો લાભ જોવા મળ્યો છે. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે સૂંઠ arthritisને મટાડી શકે છે.
મેથી
મેથીમાં અનેક bioactive compounds હોય છે. સાંધાના દુખાવા અંગે કેટલાક પ્રાથમિક સંકેતો છે, પરંતુ હળદર અને આદુની સરખામણીમાં માનવ સંશોધન હજુ મર્યાદિત છે.
કોને સાવચેતી રાખવી?
જો તમે:
- blood thinner દવા લો છો,
- diabetesની દવા લો છો,
- પેટમાં અલ્સર/તકલીફ હોય,
- gallbladder સંબંધિત સમસ્યા હોય,
- ગર્ભવતી હો,
- અથવા નિયમિત અન્ય દવાઓ લો છો,
તો આવું મિશ્રણ નિયમિત શરૂ કરતાં પહેલાં ડૉક્ટર/qualified healthcare professionalની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
સૌથી મહત્વની વાત
સાંધાનો દુખાવો માત્ર “વાત” કે સામાન્ય ઉંમરનું પરિણામ હોઈ શકે એવું જરૂરી નથી. Osteoarthritis, rheumatoid arthritis, ઇજા, vitamin deficiency અથવા અન્ય કારણો હોઈ શકે છે.