સુંદર, સ્વચ્છ અને ચમકદાર ત્વચા મેળવવાની ઇચ્છા દરેક વ્યક્તિને હોય છે. પરંતુ ઉંમર, સૂર્યપ્રકાશ, ખીલ, હોર્મોનલ ફેરફાર અને ત્વચાની અન્ય સમસ્યાઓને કારણે ચહેરા પર કાળા ડાઘ, અસમાન રંગ અને નિસ્તેજતા જોવા મળી શકે છે.
આવી સમસ્યાઓ માટે બજારમાં અનેક પ્રકારનાં સીરમ, ક્રીમ અને સ્કિન કેર ઉત્પાદનો ઉપલબ્ધ છે. બીજી તરફ, પરંપરાગત ઘરેલુ ઉપચારોમાં ચોખાના પાણીનો ઉપયોગ પણ લોકપ્રિય બન્યો છે.
ચોખાનું પાણી તૈયાર કરવું સરળ છે અને તે ઓછા ખર્ચે ઉપલબ્ધ છે. પરંતુ શું તે ખરેખર કાળા ડાઘ દૂર કરી શકે છે? ચાલો જાણીએ તેની પાછળની હકીકત.
ચોખાના પાણીમાં શું હોય છે?
ચોખા ધોતી વખતે અથવા પલાળતી વખતે પાણીમાં ચોખાની સપાટી પરથી કેટલાક દ્રાવ્ય ઘટકો ભળી શકે છે. તેમાં થોડો સ્ટાર્ચ, ખનિજ તત્ત્વો અને અન્ય ઘટકો હોઈ શકે છે.
ચોખામાં રહેલા કેટલાક ઘટકોને કારણે ત્વચા સંભાળ માટે તેનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, ઘરે તૈયાર કરવામાં આવતા ચોખાના પાણીમાં કયા ઘટકો કેટલા પ્રમાણમાં છે તે નિશ્ચિત હોતું નથી.
આથી ચોખાના પાણી અને ચોક્કસ રીતે તૈયાર કરાયેલા કોસ્મેટિક ઉત્પાદનોના પરિણામો સરખાં માની શકાય નહીં.
ચોખાના પાણીના સંભવિત 5 ફાયદા
1. ત્વચાને અસ્થાયી નરમાશ આપવી
ચોખાના પાણીમાં રહેલો સ્ટાર્ચ ત્વચા પર પાતળું આવરણ બનાવી શકે છે. તેના કારણે કેટલાક લોકોને ત્વચા થોડી નરમ અથવા મુલાયમ લાગતી હોય છે.
પરંતુ આ અસર અસ્થાયી હોઈ શકે છે. તે ત્વચાના ઊંડા સ્તરોમાં રહેલી સમસ્યાઓનો કાયમી ઉકેલ નથી.
2. ત્વચાની શુષ્કતામાં રાહતનો અનુભવ
ચોખાના પાણીનો ઉપયોગ કર્યા પછી કેટલાક લોકોને ત્વચા પર ઠંડક અને આરામનો અનુભવ થઈ શકે છે. જોકે, તે સાબિત થયેલા મોઇશ્ચરાઇઝરનો વિકલ્પ નથી.
સૂકી ત્વચા માટે સિરામાઇડ, ગ્લિસરિન અથવા હાયલ્યુરોનિક એસિડ ધરાવતાં મોઇશ્ચરાઇઝર વધુ વિશ્વસનીય વિકલ્પ બની શકે છે.
3. ત્વચાની સપાટી પર હળવી સંભાળ
ચોખાના પાણીનો હળવો ઉપયોગ કેટલાક લોકોની સ્કિન કેર રૂટિનનો ભાગ બની શકે છે. પરંતુ તે ખીલ, સોજો અથવા ત્વચાના રોગોની સારવાર કરે છે તેવો પૂરતો વૈજ્ઞાનિક પુરાવો ઉપલબ્ધ નથી.
4. ત્વચાને તાજગીનો અનુભવ
ચહેરો ધોયા પછી યોગ્ય રીતે તૈયાર કરેલા ચોખાના પાણીનો ઉપયોગ કેટલાક લોકોને તાજગીનો અનુભવ કરાવી શકે છે. જોકે, ચહેરો સાફ રાખવા માટે સામાન્ય સ્વચ્છ પાણી અને યોગ્ય ક્લેન્ઝર પણ પૂરતા છે.
5. ઓછી કિંમતનો ઘરેલુ વિકલ્પ
ચોખા મોટાભાગનાં ભારતીય ઘરોમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે. તેથી ચોખાનું પાણી તૈયાર કરવું સરળ અને ઓછા ખર્ચાળ હોઈ શકે છે.
પરંતુ સસ્તું હોવું એટલે દરેક વ્યક્તિ માટે સલામત કે અસરકારક હોવું જરૂરી નથી.
જરૂરી સામગ્રી:
-
2 ચમચી સાદા સફેદ ચોખા
-
1 કપ સ્વચ્છ પીવાનું પાણી
-
એક સ્વચ્છ વાટકી અને ગાળી
બનાવવાની રીત:
-
સૌપ્રથમ ચોખાને સ્વચ્છ પાણીથી ધોઈ લો.
-
ત્યારબાદ ચોખાને એક કપ સ્વચ્છ પાણીમાં લગભગ 20થી 30 મિનિટ પલાળી રાખો.
-
વચ્ચે એકથી બે વાર હળવા હાથે હલાવો.
-
હવે ચોખાને ગાળીને પાણી અલગ કરો.
-
ચોખાનું પાણી સ્વચ્છ વાસણમાં ભેગું કરો.
આ પાણીનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં ત્વચાના નાના ભાગ પર પેચ ટેસ્ટ કરવો. કોઈ પ્રતિક્રિયા ન થાય તો ચહેરાના નાના વિસ્તાર પર અજમાવી શકાય છે.
ઘરે બનાવેલા ચોખાના પાણીને લાંબા સમય સુધી સંગ્રહિત ન કરવું. તેમાં બેક્ટેરિયા વધવાની શક્યતા રહે છે. તાજું તૈયાર કરીને ઉપયોગ કરવો અને બાકીનું પાણી ફેંકી દેવું વધુ યોગ્ય છે.
શું ચોખાનું પાણી કાળા ડાઘ દૂર કરી શકે છે?
આ પ્રશ્નનો સીધો જવાબ એ છે કે ચોખાનું પાણી કાળા ડાઘ દૂર કરે છે તેવો મજબૂત અને પૂરતો ક્લિનિકલ પુરાવો હાલમાં ઉપલબ્ધ નથી.
ચહેરા પરના કાળા ડાઘ વિવિધ કારણોથી થઈ શકે છે:
-
ખીલ પછી રહેતા કાળા નિશાન
-
સૂર્યપ્રકાશથી થતું પિગમેન્ટેશન
-
મેલાઝમા
-
હોર્મોનલ ફેરફાર
-
ત્વચામાં બળતરા અથવા ઇજા પછી થતું પિગમેન્ટેશન
-
વધતી ઉંમર સાથે દેખાતા સન સ્પોટ્સ
દરેક પ્રકારના ડાઘની સારવાર અલગ હોય છે. તેથી માત્ર ચોખાનું પાણી વાપરવાથી તમામ પ્રકારના ડાઘ દૂર થઈ જશે એવી અપેક્ષા રાખવી યોગ્ય નથી.
કાળા ડાઘ ઘટાડવા માટે કઈ બાબતો વધુ ઉપયોગી છે?
1. સનસ્ક્રીનનો નિયમિત ઉપયોગ
સૂર્યપ્રકાશના કારણે પિગમેન્ટેશન વધી શકે છે. તેથી SPF 30 કે તેથી વધુ ધરાવતી બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ સનસ્ક્રીનનો નિયમિત ઉપયોગ કરવો. બહાર રહેતા હો ત્યારે જરૂરિયાત મુજબ ફરીથી લગાવવી.
2. યોગ્ય સ્કિન કેર રૂટિન
ત્વચાના પ્રકારને અનુરૂપ હળવું ક્લેન્ઝર અને મોઇશ્ચરાઇઝર વાપરવું. ત્વચાને વધુ ઘસવી કે વારંવાર સ્ક્રબ કરવો નહીં.
3. યોગ્ય સક્રિય ઘટકો
નિષ્ણાતની સલાહ મુજબ નિયાસિનામાઇડ, વિટામિન C, એઝેલેઇક એસિડ અથવા અન્ય પિગમેન્ટેશન ઘટાડવામાં મદદરૂપ ઘટકો ધરાવતાં ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
4. ડાઘનું કારણ જાણવું
જો ચહેરા પરના ડાઘ વધતા હોય, લાંબા સમય સુધી દૂર ન થતા હોય અથવા તેમની સાથે ખંજવાળ, સોજો કે અન્ય લક્ષણો હોય તો ત્વચારોગ નિષ્ણાતની સલાહ લેવી.
ચોખાના પાણીનો ઉપયોગ કરતી વખતે રાખવાની સાવચેતી
-
સંવેદનશીલ ત્વચા ધરાવતા લોકોએ ખાસ કાળજી રાખવી.
-
આંખોની અંદર ચોખાનું પાણી ન જાય તેનું ધ્યાન રાખવું.
-
ચહેરા પર બળતરા, લાલાશ કે ખંજવાળ થાય તો તરત ધોઈ નાખવું.
-
જૂનું, દુર્ગંધવાળું કે આથો આવેલું પાણી વાપરવું નહીં.
-
ચોખાના પાણીના નામે વેચાતી દરેક ઘરેલુ રેસિપી ત્વચા માટે સુરક્ષિત હોય એવું માનવું નહીં.
-
ત્વચાની બીમારીની સારવારના બદલે તેનો ઉપયોગ ન કરવો