આ 5 પરિસ્થિતિમાં મખાણા ખાતાં પહેલાં રાખો ખાસ સાવચેતી
મખાણા એટલે કે Fox Nuts / Lotus Seeds છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં “હેલ્ધી સ્નેક” તરીકે ખૂબ લોકપ્રિય બન્યા છે. ભેળસેળ વગરના, ઓછા તેલમાં શેકેલા મખાણા ચા-નાસ્તાના સમયે બિસ્કિટ, વેફર્સ કે અન્ય processed snacksના વિકલ્પ તરીકે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે.
પરંતુ “હેલ્ધી” એટલે દરેક વ્યક્તિ માટે અને કોઈપણ માત્રામાં યોગ્ય એવું નથી.
મખાણા ખાવામાં સૌથી મહત્વની બાબત છે—માત્રા, બનાવવાની રીત અને વ્યક્તિની પોતાની તબિયત.
1. નટ્સ/બીજથી એલર્જી ધરાવતા લોકો
મખાણા પરંપરાગત tree nuts નથી, પરંતુ કોઈપણ ખાદ્ય પદાર્થની જેમ તેની સામે પણ વ્યક્તિગત allergy થઈ શકે છે.
ખાધા પછી:
- ખંજવાળ
- ચામડી પર ચકામા
- હોઠ/જીભમાં સોજો
- શ્વાસ લેવામાં તકલીફ
- ગળામાં અડચણ
જેવા લક્ષણો દેખાય તો તેને સામાન્ય food intolerance માનીને અવગણશો નહીં.
2. પાચનની તકલીફ ધરાવતા લોકો
મખાણામાં કાર્બોહાઇડ્રેટ અને કેટલાક પ્રમાણમાં ફાઇબર હોય છે. મોટી માત્રામાં ખાવાથી કેટલાક લોકોને ગેસ, પેટ ફૂલવું અથવા પાચનમાં અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે.
તેથી પહેલીવાર ખાઈ રહ્યા હોવ તો ઓછી માત્રાથી શરૂઆત કરવી યોગ્ય છે.
3. વધુ મસાલાવાળા મખાણા પસંદ કરનારાઓ
મખાણા પોતે હળવો snack હોઈ શકે છે, પરંતુ તેમાં વધુ:
- મીઠું
- માખણ
- ઘી
- ચીઝ seasoning
- મસાલા
ઉમેરવાથી તેની overall nutritional profile બદલાઈ શકે છે.
ખાસ કરીને high blood pressure ધરાવતા લોકો માટે વધુ sodiumવાળા packaged અથવા heavily salted snacks યોગ્ય નથી.
4. બ્લડ શુગરનું ધ્યાન રાખતા લોકો
મખાણાને “ડાયાબિટીસ માટેની દવા” તરીકે જોવું યોગ્ય નથી.
મખાણા ખાવાથી blood glucose પર શું અસર થાય છે તે માત્રા, preparation અને આખા meal પર આધારિત હોઈ શકે છે. ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકો માટે portion control મહત્વપૂર્ણ છે.
5. વધુ માત્રામાં ખાવાની ટેવ
મખાણા હળવો snack છે એટલે આખો મોટો બાઉલ બેસીને ખાઈ જવો યોગ્ય નથી.
“Healthy snack” પણ calorie-free નથી.
જો તેમાં ઘી/બટર/મસાલા વધારે હોય તો calorie અને sodium બંને વધી શકે છે.