5 પ્રકારની રોટલી જે બ્લડ શુગર મેનેજમેન્ટમાં મદદરૂપ બની શકે
ડાયાબિટીસનું નિદાન થયા પછી ઘણા લોકોના મનમાં પહેલો પ્રશ્ન આવે છે—“હવે રોટલી ખાઈ શકાય કે નહીં?” વાસ્તવમાં ડાયાબિટીસમાં રોટલી સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની જરૂર નથી. વધુ મહત્વનું છે કે કયા અનાજની રોટલી પસંદ કરીએ, કેટલી માત્રામાં ખાઈએ અને તેની સાથે શું ખાઈએ.
તાજેતરના પોષણ આધારિત માર્ગદર્શનમાં જવ, આખા ઘઉં, જુવાર, બાજરી, રાગી અને ચણાના લોટ જેવી પસંદગીઓનો ઉલ્લેખ થાય છે. જોકે કોઈ એક રોટલી દરેક વ્યક્તિ માટે “સૌથી સારી” હોય એવું નથી. વ્યક્તિની દવા, બ્લડ શુગર, શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને કુલ આહાર પણ મહત્વ ધરાવે છે.
1. જવની રોટલી
જવ એટલે Barley. તેમાં દ્રાવ્ય ફાઇબર હોય છે, જે પાચન પ્રક્રિયા ધીમી કરવામાં મદદ કરી શકે છે. પરિણામે ભોજનમાંથી ગ્લુકોઝનું શોષણ ઝડપથી થતું અટકાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
જવની રોટલીને શાકભાજી, દાળ અથવા દહીં સાથે લેવી વધુ સંતુલિત પસંદગી બની શકે છે.
2. આખા ઘઉંની રોટલી
આપણા ઘરમાં સૌથી સામાન્ય વિકલ્પ આખા ઘઉંના લોટની રોટલી છે. તેમાં bran સહિત આખા અનાજના ભાગો રહેતા હોવાથી refined flour કરતાં વધુ ફાઇબર મળે છે.
પરંતુ “ઘઉંની રોટલી” એટલે અનંત પ્રમાણમાં ખાઈ શકાય એવું નથી. માત્રા ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.
3. જુવારની રોટલી
જુવાર ભારતીય આહારની પરંપરાગત મિલેટ છે. તેમાં ફાઇબર હોય છે અને તે વિવિધ પ્રકારના પોષક તત્ત્વો પૂરા પાડે છે.
જુવારની રોટલી સાથે દાળ, લીલા શાક અને સલાડ લેવાથી ભોજનમાં ફાઇબર અને પ્રોટીન વધારી શકાય છે.
4. બાજરીની રોટલી
બાજરીમાં ફાઇબર અને કેટલાક ખનિજ તત્ત્વો મળે છે. ખાસ કરીને શિયાળામાં બાજરીની રોટલી ભારતીય ઘરોમાં લોકપ્રિય છે.
પરંતુ બાજરીને માત્ર “ડાયાબિટીસની દવા” તરીકે જોવી યોગ્ય નથી. કુલ carbohydrate intake અને portion size હજુ પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
5. રાગીની રોટલી
રાગી calcium અને fibre માટે જાણીતી મિલેટ છે. તે પણ ડાયાબિટીસ ધરાવતા વ્યક્તિના સંતુલિત આહારમાં સામેલ થઈ શકે છે.
માત્ર લોટ બદલવાથી કામ નહીં ચાલે
ડાયાબિટીસમાં “કઈ રોટલી?” જેટલો જ મહત્વનો પ્રશ્ન છે—“કેટલી રોટલી?”
રોટલી સાથે:
- દાળ/કઠોળ
- લીલા શાક
- સલાડ
- દહીં
- પૂરતું પ્રોટીન
ઉમેરવાથી ભોજન વધુ સંતુલિત બને છે.