નાની વાટકીમાં આવે છે સ્વાદ, રંગ અને અનેક પોષક તત્ત્વો
ભારતીય ભોજનમાં chutney એક નાની side dish છે, પરંતુ તેમાં ઉપયોગ થતા ingredients પ્રમાણે તે nutrition વધારવામાં મદદ કરી શકે છે.
ચટણીને “દવા” માનવાની જરૂર નથી. પરંતુ fresh vegetables, herbs, seeds અને nutsથી બનેલી chutney balanced mealનો સારો ભાગ બની શકે છે.
1. ધાણા-ફુદીનાની ચટણી
ધાણા + ફુદીનો + લીંબુ + લીલું મરચું.
આ combination fresh flavour આપે છે અને herbs તથા vegetablesના plant compoundsનો સમાવેશ કરે છે.
2. તલની ચટણી
તલમાં:
- protein
- healthy fats
- calcium
- magnesium
મળે છે.
પરંતુ તલ calorie-dense છે, તેથી portion ધ્યાનમાં રાખો.
3. મગફળીની ચટણી
Peanutsમાં protein અને healthy fats મળે છે.
જો weight management કરી રહ્યા હો તો ચટણીમાં મગફળીનું પ્રમાણ અને ઉમેરાતું તેલ બંને ધ્યાનમાં લો.
4. ટામેટાની ચટણી
ટામેટા lycopene સહિતના plant compounds માટે જાણીતા છે.
તાજા ટામેટાંથી બનેલી ઓછા તેલવાળી chutney સરળ વિકલ્પ છે.
5. લસણની ચટણી
લસણમાં sulfur-containing compounds હોય છે. ભારતીય ભોજનમાં તેને flavourful ingredient તરીકે સરળતાથી સામેલ કરી શકાય.
6. નાળિયેરની ચટણી
Coconut chutney dosa અને idli સાથે લોકપ્રિય છે.
પરંતુ coconutમાં saturated fat પણ હોય છે, તેથી મોટી માત્રામાં લેવાની જરૂર નથી.
7. દહીં-પુદીના ચટણી
Plain yogurt + mint + coriander + cumin.
આ chutneyમાં yogurtને કારણે protein અને calciumનો ઉમેરો થઈ શકે છે.
8. શિંગદાણા-ધાણા ચટણી
Peanut + coriander + garlic + lemon.
આમાં protein અને healthy fats સાથે herbsનો પણ સમાવેશ થાય છે.
ચટણીમાં સૌથી મહત્વની બાબત—મીઠું
ઘરે બનાવેલી chutneyમાં પણ salt વધારે થઈ શકે છે.
ખાસ કરીને:
- high BP ધરાવતા લોકો
- kidney disease ધરાવતા લોકો
- sodium restriction ધરાવતા લોકો
માટે portion અને salt બંને મહત્વપૂર્ણ છે.
Fresh chutney કેવી રીતે રાખવી?
ઘરે બનેલી chutneyમાં:
- સ્વચ્છ પાણી
- fresh ingredients
- clean utensils
- યોગ્ય refrigeration
નું ધ્યાન રાખો.
ખાસ કરીને coconut અથવા dairy-based chutney લાંબા સમય સુધી room temperature પર ન રાખવી.