.jpg)
આપણા દાંત અને gums માત્ર ખાવા માટે જ નથી. Mouthમાં થતી કેટલીક સમસ્યાઓ nutrition, hygiene અને કેટલીક systemic health conditions સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે.
American Dental Association અનુસાર oral health અને overall health વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ સંબંધ છે, જોકે દરેક associationને સીધી causation માનવી યોગ્ય નથી.
1. વારંવાર Bleeding Gums
Brush કરતી વખતે વારંવાર gumsમાંથી લોહી આવે તો તેને “સામાન્ય” માનીને અવગણવું નહીં.
Plaque અને gingivitis તેનો સામાન્ય કારણ હોઈ શકે છે.
2. સતત Bad Breath
Persistent bad breath poor oral hygiene, gum disease, dry mouth અથવા અન્ય કારણોથી થઈ શકે છે.
માત્ર mouth freshenerથી સમસ્યા છુપાવવાને બદલે કારણ શોધવું જરૂરી છે.
3. Tooth Sensitivity
ઠંડું, ગરમ અથવા મીઠું ખાવાથી વારંવાર sensitivity થાય તો enamel wear, gum recession, decay વગેરે કારણ હોઈ શકે છે.
4. દાંતમાં કાળા/ભૂરા ડાઘ
Dark spot અથવા visible cavity dental decayનું સંકેત હોઈ શકે છે.
દરેક stain cavity નથી, પરંતુ dentist examination જરૂરી બની શકે છે.
5. Gumsનું સોજું
Red, swollen અથવા tender gums gingivitis અથવા periodontal disease સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે.
Periodontitisમાં bleeding, deep periodontal pockets, gum recession અને tooth mobility થઈ શકે છે.
6. Loose Teeth
Adultમાં દાંત હલવા લાગે તો તેને agingનો સામાન્ય ભાગ માનવો નહીં.
Advanced gum disease સહિત અનેક કારણો હોઈ શકે છે.
7. મોઢામાં લાંબા સમય સુધી રહેતો ઘા
Mouth ulcer સામાન્ય રીતે થોડા સમયમાં સાજો થઈ શકે છે.
પરંતુ લાંબા સમય સુધી ન ભરાતો ઘા, unexplained lump અથવા સતત pain હોય તો dentist/doctorની તપાસ જરૂરી છે.
8. Dry Mouth
સતત મોઢું સૂકું રહેવું medicines, dehydration, mouth breathing અથવા કેટલીક medical conditions સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે.
Dry mouthથી dental decayનું risk વધી શકે છે.
Oral Health માટે 5 Basic Rules
ADAના oral-care guidance અનુસાર:
- દિવસમાં બે વખત fluoride toothpasteથી લગભગ બે મિનિટ brush કરો.
- Teeth વચ્ચેની સફાઈ માટે floss અથવા યોગ્ય interdental cleanerનો ઉપયોગ કરો.
- Sugary foods અને drinksનું frequent consumption ઘટાડો.
- નિયમિત dental check-up કરાવો.
- Acidic food/drinks લીધા પછી તરત જ aggressive brushing ન કરો; પાણીથી rinse કરવું વધુ યોગ્ય હોઈ શકે છે.
દાંત અને Diabetes?
Periodontal disease અને diabetes વચ્ચે associations જોવા મળે છે, પરંતુ relationship complex છે. તેથી gum diseaseને diabetesનું ચોક્કસ “warning test” માનવું યોગ્ય નથી.