ઘૂંટણનું દુખાવું ઉંમર વધતાં સામાન્ય બની શકે છે, પરંતુ દરેક knee painનું કારણ arthritis નથી.
Knee pain પાછળ muscle weakness, ligament injury, meniscus problem, osteoarthritis, overuse, obesity અથવા trauma જેવા અનેક કારણો હોઈ શકે છે.
1. Rest અને activity balance
દુખાવો વધારે હોય ત્યારે થોડા સમય માટે painful activity ઘટાડવી યોગ્ય છે. પરંતુ લાંબા સમય સુધી સંપૂર્ણ bed rest કરવાથી muscles નબળા થઈ શકે છે.
2. Ice
નવા injury પછી અથવા swelling હોય ત્યારે કપડામાં લપેટેલો cold pack થોડા સમય માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે.
Ice સીધો skin પર ન મૂકવો.
3. Heat
જૂની stiffness અથવા muscle tightnessમાં ગરમ compress કેટલાક લોકોને આરામ આપી શકે છે.
પરંતુ fresh injury અને significant swellingમાં heat યોગ્ય ન હોઈ શકે.
4. Weight management
જો overweight હોય તો થોડું weight loss પણ knee joint પરનો mechanical load ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.
5. Quadriceps strengthening
Knee health માટે thigh muscles મજબૂત રાખવા મહત્વપૂર્ણ છે.
Physiotherapistની સલાહથી:
- straight leg raise
- controlled squats
- step exercises
- cycling
જેવી activities અપનાવી શકાય.
6. Low-impact exercise
Walking, swimming અથવા stationary cycling કેટલાક લોકોને running કરતાં વધુ અનુકૂળ પડી શકે છે.
7. Footwear
ઘસાઈ ગયેલા અથવા અયોગ્ય footwearથી gait અને joint loading બદલાઈ શકે છે. યોગ્ય footwear ઉપયોગી છે.
8. Painkiller પોતાની રીતે?
Painkillers દરેક વ્યક્તિ માટે યોગ્ય નથી. ખાસ કરીને kidney disease, liver disease, stomach ulcer અથવા blood thinner medication હોય તો medical advice જરૂરી છે.
Red Flags
જો knee pain સાથે:
- મોટો અકસ્માત
- knee deformity
- weight bear ન કરી શકવું
- ખૂબ swelling
- joint ગરમ અને લાલ
- fever
- calf swelling
- knee lock થઈ જવું
હોય તો medical evaluation જરૂરી છે.
“ઘૂંટણનો અવાજ એટલે arthritis?”
હંમેશાં નહીં. Clicking અથવા cracking sound ઘણા healthy kneesમાં પણ થઈ શકે છે. પરંતુ અવાજ સાથે pain, swelling અથવા instability હોય તો તપાસ કરાવવી યોગ્ય છે.