High Blood Pressure એટલે hypertension. ઘણીવાર તેમાં કોઈ સ્પષ્ટ symptom નથી હોતો, તેથી તેને “silent condition” પણ કહેવામાં આવે છે.
Blood pressure control માટે diet મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ કોઈ એક food hypertensionને તરત ઘટાડતું નથી. Medication prescribed હોય તો તેને પોતાની રીતે બંધ કરવી નહીં.
1. Potassium-rich foods
Potassium શરીરમાં sodium balance અને blood pressure regulationમાં ભૂમિકા ભજવે છે.
Banana, orange, tomato, spinach, beans જેવા foods potassiumના સ્ત્રોત છે.
પરંતુ kidney disease ધરાવતા લોકોમાં potassiumનું પ્રમાણ નિયંત્રિત કરવું પડી શકે છે. તેથી “વધારે potassium એટલે હંમેશાં સારું” એવું નથી.
2. Leafy vegetables
Spinach, methi અને અન્ય leafy vegetablesમાં potassium, magnesium, fiber અને અન્ય nutrients મળે છે.
આવા vegetables DASH-style dietary patternમાં પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
3. Fruits
Whole fruits fiber અને micronutrients આપે છે. Seasonal fruitsને dietમાં સામેલ કરવાથી overall diet quality સુધારી શકાય છે.
પરંતુ packaged fruit juice અથવા added sugarવાળા beveragesને fruitનો સમાન વિકલ્પ ન ગણવો.
4. Nuts અને seeds
Unsalted almonds, walnuts, flaxseed અથવા અન્ય seeds healthy fats, magnesium અને અન્ય nutrients આપી શકે છે.
પરંતુ salted nutsમાં sodium વધારે હોઈ શકે છે. તેથી unsalted પસંદગી વધુ યોગ્ય છે.
સૌથી મહત્વપૂર્ણ—Salt ઓછું કરવું
Hypertensionમાં sodium intake ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.
ઘણા લોકોને માત્ર રસોઈમાં ઉમેરેલું મીઠું જ sodiumનો સ્ત્રોત લાગે છે, પરંતુ:
- packaged snacks
- papad
- pickles
- sauces
- instant foods
- namkeen
- processed foods
માં પણ sodium વધારે હોઈ શકે છે.
DASH Diet શું છે?
DASH એટલે Dietary Approaches to Stop Hypertension.
તેમાં સામાન્ય રીતે:
- vegetables
- fruits
- whole grains
- legumes
- nuts
- low-fat dairy
- lean protein
પર ભાર હોય છે અને sodium તથા highly processed foods ઘટાડવામાં આવે છે.
શું માત્ર foodથી BP normal થઈ શકે?
કેટલાક લોકોમાં lifestyle changesથી blood pressureમાં નોંધપાત્ર સુધારો થઈ શકે છે. પરંતુ જો doctorએ medicine આપી હોય તો તે ચાલુ રાખવી જરૂરી છે.
BP ખૂબ ઊંચું હોય અથવા symptoms સાથે હોય તો તાત્કાલિક medical attention જરૂરી બની શકે છે.
કયા symptomsમાં emergency?
જો ખૂબ ઊંચા BP સાથે:
- છાતીમાં દુખાવો
- શ્વાસ લેવામાં તકલીફ
- અચાનક નબળાઈ
- બોલવામાં તકલીફ
- ગંભીર headache
- visionમાં અચાનક ફેરફાર
થાય તો emergency medical care જરૂરી છે.