આપણે જ્યારે “હાર્ટ એટેક” વિશે વિચારીએ છીએ ત્યારે અચાનક છાતીમાં તીવ્ર દુખાવો, ઘબરાહટ અને પસીનાવાળા દ્રશ્યો મનમાં આવે છે. પણ દરેક હાર્ટ એટેક આવી રીતે તીવ્ર લક્ષણો સાથે દેખાતો નથી. કેટલાક હાર્ટ એટેક 'સાયલન્ટ' હોય છે – એટલે કે તેનો વ્યકિતને જાણ પણ ન થાય અને હૃદયને નુકસાન પહોંચી ગયું હોય.
સાયલન્ટ હાર્ટ એટેક શું છે?
સાયલન્ટ હાર્ટ એટેક એ એવી સ્થિતિ છે જ્યાં હ્રદયમાં બ્લડ ફ્લો ઓછો થતો હોય છે અથવા અચાનક અટકી જાય છે, પણ એની સામાન્ય ચેતવણીરૂપ લક્ષણો જોવા મળતા નથી – જેમ કે છાતીમાં દુખાવો. તેથી લોકોને ખબર પણ ન પડે કે એમને હાર્ટ એટેક થયો છે.
તે પછીથી જ્યારે અન્ય ચકાસણીઓ થાય (જેમ કે ઇલેક્ટ્રોકાર્ડિયોગ્રામ – ECG), ત્યારે ખબર પડે છે કે પેહલા હાર્ટ એટેક આવી ગયો છે.
સાયલન્ટ હાર્ટ એટેકના શક્ય લક્ષણો
સાર્વત્રિક રીતે તીવ્ર છાતી દુખાવા વગર પણ નીચેના નાજુક લક્ષણો જોવા મળી શકે છે:
- થોડું ચાલતાં થાક લાગે
- હાથ, પીઠ અથવા જમણી/ડાબી કાંધમાં અસ્વસ્થતા
- તણાવભર્યું શ્વાસ લેવું
- અચાનક ઘમાસાણ થાક
- ઊંઘમાં જ ઘબડાટ
- ખોરાકમાં રસ ન રહેવો
- ઊલટી જેવું અનુભવ
સારવાર શું હોય છે?
- દર્દી જો હજી પણ હાર્ટ એટેક પછી જોખમમાં છે, તો તાત્કાલિક સારવાર જોઈએ.
- બ્લડ થિનર દવાઓ, સ્ટન્ટ અથવા બાયપાસ સર્જરીની જરૂર પડી શકે.
- લાઈફસ્ટાઈલમાં ફેરફાર જરૂરી છે: તંદુરસ્ત આહાર, વ્યાયામ, અને દમપાન/મધપાન ટાળવું.
- નિયમિત ચેકઅપ અનિવાર્ય.
કેવી રીતે બચી શકાય?
- ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશર અને કોલેસ્ટરોલ નિયંત્રણમાં રાખો.
- નિયમિત હેલ્થ ચેકઅપ કરાવો – ખાસ કરીને ECG.
- તંદુરસ્ત જીવનશૈલી અપનાવો.
- તણાવ દૂર રાખો અને ધૂમ્રપાનથી દૂર રહો.
- તમારા શરીરના નાનાં સંકેતોને અવગણો નહીં.