સતત ગ્લુકોઝ મોનિટરિંગ (CGM) એ એવી પદ્ધતિ છે જે દિવસ અને રાત્રિ દરમિયાન સતત તમારા લોહીમાં શર્કરા (સુગર)નું પ્રમાણ માપે છે. જૂની પદ્ધતિઓમાં દિવસમાં ઘણી વખત આંગળીમાંસૂઈ (Prick) કરીને લોહીનું ટીપું કાઢવું પડતું હતું. જ્યારે CGM સિસ્ટમમાં ત્વચાની નીચે એક નાનું સેન્સર લગાવવામાં આવે છે, જે દર ૧ થી ૫ મિનિટમાં ગ્લુકોઝના આંકડા નોંધે છે.
આ ઉપકરણ બ્લડ સીધી રીતે તપાસવાને બદલે ત્વચાના કોષો વચ્ચેના પ્રવાહી (Interstitial Fluid) માંથી ગ્લુકોઝનું સ્તર માપે છે અને બ્લૂટૂથ દ્વારા સીધો ડેટા તમારા સ્માર્ટફોન પર મોકલે છે. બજારમાં ઉપલબ્ધ લોકપ્રિય વિકલ્પો જેમ કે FreeStyle Libre Sensor અથવા BeatO CGM Glucose Monitor જેવા સેન્સર સામાન્ય રીતે ૧૪ થી ૧૫ દિવસ સુધી કામ કરે છે.
CGM કેવી રીતે કામ કરે છે?
નાનું સેન્સર: શરીરના ઉપલા ભાગ પર કે હાથના પાછલા ભાગે એક નાની ફિલામેન્ટવાળી ચિપ લગાવવામાં આવે છે.
વાહક અને ટ્રાન્સમીટર: આ સેન્સર સતત ગ્લુકોઝની નોંધણી કરે છે અને રીડિંગ્સ ફોનની એપ પર મોકલે છે.
રિયલ-ટાઇમ એલાર્મ: સુગર એકદમ વધી જાય (Hyperglycemia) કે ઘટી જાય (Hypoglycemia) ત્યારે ફોનમાં તાત્કાલિક ઘંટડી વાગે છે.
પરંપરાગત ગ્લુકોમીટર કરતાં CGM કેમ સારું છે?
પીડારહિત અનુભવ: વારંવાર આંગળી પરસૂવાની જરૂર રહેતી નથી.
પેટર્ન અને વલણની જાણકારી: સુગર કયા સમયે વધે છે કે ઘટે છે તેની આખી ગ્રાફિકલ માહિતી મળે છે.
રાત્રે સુરક્ષા: સૂતી વખતે જો સુગર ઘટી જાય તો એલાર્મ જગાડી દે છે.
ડેટા શેરિંગ: પરિવારના સભ્યો કે ડૉક્ટર સાથે ઓનલાઇન ડેટા શેર કરી શકાય છે.
મર્યાદાઓ અને ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
શારીરિક વિલંબ (Lag Time): લોહીના બદલે પ્રવાહીમાંથી માપતું હોવાથી ૫ થી ૧૦ મિનિટનો નાનો તફાવત હોઈ શકે છે.
વર્મ-અપ સમય: નવું સેન્સર લગાવ્યા પછી તેને સક્રિય થવામાં થોડો સમય લાગે છે.
કિંમત: સામાન્ય ગ્લુકોમીટર કરતાં આ સેન્સર થોડા મોંઘા હોય છે.
સતત ગ્લુકોઝ મોનિટરિંગ ડાયાબિટીસના દર્દીઓનું જીવન સરળ અને સુરક્ષિત બનાવે છે. ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ આ ટેકનોલોજી અપનાવીને સુગરનું સ્તર ઉત્તમ રીતે નિયંત્રણમાં રાખી શકાય છે.