વાળ ખરવા લાગે ત્યારે વ્યક્તિના દેખાવની સાથે તેના આત્મવિશ્વાસ પર પણ અસર પડી શકે છે. ખાસ કરીને માથાના આગળના ભાગમાં હેરલાઇન પાછળ જવી અથવા માથાના મધ્ય ભાગમાં વાળ પાતળા થવા લાગે ત્યારે ઘણા લોકો હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ વિશે વિચારતા હોય છે.
આધુનિક હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ એક એવી સર્જિકલ પ્રક્રિયા છે જેમાં વ્યક્તિના પોતાના માથાના એક ભાગમાંથી વાળના ફોલિકલ્સ લઈને વાળ ઓછા હોય તેવા વિસ્તારમાં મૂકવામાં આવે છે. પરંતુ દરેક પ્રકારના વાળ ખરવા માટે ટ્રાન્સપ્લાન્ટ યોગ્ય સારવાર નથી.
હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ શું છે?
હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટમાં સામાન્ય રીતે માથાના પાછળના અથવા બાજુના ભાગમાંથી વાળના ફોલિકલ્સ લેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ આ ફોલિકલ્સને વાળ ખરેલા અથવા પાતળા થયેલા વિસ્તારમાં યોગ્ય રીતે મૂકવામાં આવે છે.
ટ્રાન્સપ્લાન્ટમાં વ્યક્તિના પોતાના વાળના ફોલિકલ્સનો ઉપયોગ થતો હોવાથી યોગ્ય દર્દીમાં પરિણામ કુદરતી દેખાઈ શકે છે.
કઈ સમસ્યામાં હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ઉપયોગી થઈ શકે?
હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ખાસ કરીને પેટર્ન હેર લોસ અથવા વારસાગત રીતે થતી વાળ ખરવાની સમસ્યામાં ઉપયોગી બની શકે છે.
પુરુષોમાં કપાળની હેરલાઇન પાછળ જવી અને માથાના ઉપરના ભાગમાં વાળ પાતળા થવા સામાન્ય પેટર્ન છે. સ્ત્રીઓમાં પણ કેટલાક પ્રકારના પેટર્ન હેર લોસમાં નિષ્ણાતની સલાહ પછી ટ્રાન્સપ્લાન્ટ વિચારવામાં આવી શકે છે.
પરંતુ વાળ ખરવાનું કારણ જાણી લીધા વિના સીધું ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવવું યોગ્ય નથી.
FUE અને FUT શું છે?
હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટની અલગ-અલગ પદ્ધતિઓ છે. તેમાં FUE (Follicular Unit Extraction) અને **FUT (Follicular Unit Transplantation)**નો સમાવેશ થાય છે.
FUE: વ્યક્તિગત હેર ફોલિકલ્સ નાના પંચ દ્વારા ડોનર વિસ્તારમાંથી કાઢીને જરૂરી વિસ્તારમાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવે છે.
FUT: ડોનર વિસ્તારમાંથી ચામડીની પાતળી પટ્ટી લેવામાં આવે છે અને તેમાંથી હેર ફોલિકલ્સ અલગ કરીને ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવે છે.
કઈ પદ્ધતિ યોગ્ય છે તે વ્યક્તિના વાળની સ્થિતિ, ડોનર એરિયા, જરૂરી ગ્રાફ્ટ્સ અને અન્ય પરિબળો પર આધારિત છે.
શું હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટમાં દુખાવો થાય છે?
પ્રક્રિયા દરમિયાન સામાન્ય રીતે સ્થાનિક એનેસ્થેશિયા આપવામાં આવે છે, જેથી સારવાર દરમિયાન દુખાવો ઓછો અનુભવાય. સર્જરી પછી થોડો સોજો, સંવેદનશીલતા અથવા અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે.
આ અનુભવ દરેક વ્યક્તિમાં અલગ હોઈ શકે છે.
પરિણામ ક્યારે દેખાવા લાગે છે?
હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી તરત જ સંપૂર્ણ પરિણામ જોવા મળતું નથી. શરૂઆતના સમયગાળામાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરેલા વાળમાંથી કેટલાક વાળ ખરતા હોય તે સામાન્ય હોઈ શકે છે.
ત્યારબાદ નવા વાળ ધીમે ધીમે વધવા લાગે છે. સામાન્ય રીતે પરિણામનું મૂલ્યાંકન કરવામાં ઘણા મહિના લાગી શકે છે અને અંતિમ પરિણામ વ્યક્તિગત રીતે અલગ હોઈ શકે છે.
શું હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટથી વાળ કાયમ માટે રહે છે?
ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરેલા વાળના ફોલિકલ્સ સામાન્ય રીતે ડોનર વિસ્તારમાંથી લેવામાં આવે છે અને યોગ્ય દર્દીમાં લાંબા સમય સુધી ટકી શકે છે. પરંતુ માથાના અન્ય કુદરતી વાળ આગળ પણ પાતળા થઈ શકે છે.
આ કારણે કેટલાક દર્દીઓમાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સાથે વાળ ખરવાની મૂળ સમસ્યા માટે દવા અથવા અન્ય સારવારની પણ જરૂર પડી શકે છે.
હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પહેલાં શું ધ્યાન રાખવું?
સૌથી પહેલાં વાળ ખરવાનું કારણ જાણી લેવું જરૂરી છે. ડૉક્ટર માથાની ચામડી, વાળની ઘનતા અને ડોનર એરિયાનું મૂલ્યાંકન કરશે.
જો વાળ ઝડપથી ખરતા હોય અથવા ડોનર વિસ્તારમાં પૂરતા વાળ ન હોય, તો ટ્રાન્સપ્લાન્ટના પરિણામો મર્યાદિત થઈ શકે છે.
“એક જ સિટિંગમાં 100% વાળ પાછા” અથવા “કાયમી ગેરંટી” જેવી જાહેરાતો કરતાં સાવચેત રહેવું જોઈએ. વાસ્તવિક પરિણામ વ્યક્તિની પોતાની વાળની સ્થિતિ પર આધારિત હોય છે.
સર્જરી પછીની કાળજી
હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી ડૉક્ટરની સૂચનાઓનું પાલન કરવું ખૂબ મહત્વનું છે.
- ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરેલા વિસ્તારમાં શરૂઆતના દિવસોમાં અનાવશ્યક સ્પર્શ કે ઘસારો ટાળો.
- ડૉક્ટરે જણાવેલી રીતે માથું ધોવું.
- સૂચવેલી દવાઓ અને લોશન યોગ્ય રીતે વાપરવા.
- ભારે કસરત ક્યારે શરૂ કરવી તે અંગે ડૉક્ટરની સલાહ લો.
- ફોલોઅપ મુલાકાતો ચૂકી ન જશો.