શરીરનું સ્વાસ્થ્ય સારા ખોરાક પર અને સારો ખોરાક મજબૂત દાંત પર નિર્ભર છે. મોઢું એ આપણા શરીરનું પ્રવેશદ્વાર છે. જો મોઢામાં જ બેક્ટેરિયા અને ગંદકી જમા રહેશે, તો તે અનેક બીમારીઓને નોતરે છે. દાંત માત્ર ખોરાક ચાવવા માટે જ નહીં, પણ સુંદર ચહેરા અને સ્પષ્ટ બોલવા માટે પણ જરૂરી છે.
બ્રશ કરવાની સાચી પદ્ધતિ અને સમય
સમય: સવારે ઉઠ્યા પછી અને રાત્રે સૂતા પહેલા દિવસમાં ઓછામાં ઓછી બે વાર અંદાજે બે મિનિટ સુધી બ્રશ કરવું જોઈએ.
ટેકનિક: દાંત પર ખૂબ જોરથી કે આક્રમક રીતે બ્રશ ઘસવું નહીં. હંમેશા હળવા હાથે ગોળાકાર ગતિમાં (Circular Motion) બ્રશ ફેરવવું અને પેઢાને પણ હળવાશથી સાફ કરવા.
બ્રશની પસંદગી: હંમેશા નરમ બ્રિસ્ટલ (Soft-bristled) વાળા ટૂથબ્રશનો જ ઉપયોગ કરવો અને દર 3 મહિને બ્રશ બદલી નાખવું.
દાંતની સફાઈ માટે અન્ય મહત્વપૂર્ણ પગલાં
જીભની સફાઈ: ખાલી દાંત સાફ કરવા પૂરતા નથી; જીભ પર જામેલા બેક્ટેરિયા મોંની દુર્ગંધનું મુખ્ય કારણ બને છે, તેથી જીભ સાફ કરવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.
ફ્લોસિંગ: ટૂથબ્રશ દાંતની વચ્ચેની જગ્યા સુધી પહોંચી શકતું નથી, તેથી દિવસમાં એકવાર ડેન્ટલ ફ્લોસનો ઉપયોગ કરીને દાંત વચ્ચે ફસાયેલા ખોરાકના કણો કાઢવા જોઈએ.
કોગળા કરવાની ટેવ: કોઈપણ પ્રકારનો નાસ્તો કે ભોજન લીધા પછી મોઢામાં પાણી ફેરવીને સારી રીતે કોગળા અવશ્ય કરવા.
ખોરાક અને દાંતનું આંતરિક સ્વાસ્થ્ય
કેલ્શિયમ, વિટામિન સી અને વિટામિન ડીથી ભરપૂર આહાર દાંત અને પેઢાને મજબૂત બનાવે છે.
વધુ પડતી મીઠાઈ, ચોકલેટ અને ચીકણો ખોરાક દાંતમાં સડો (Cavity) પેદા કરે છે.
એસિડિક ખોરાક કે ફળો ખાધા પછી તરત જ બ્રશ કરવાને બદલે 30 મિનિટ રાહ જોવી જોઈએ, જેથી દાંતનું રક્ષણાત્મક પડ (Enamel) ઘસાઈ ન જાય.