દૂધ પ્રોટીન એલર્જી એટલે દૂધમાં રહેલા પ્રોટીન પ્રત્યે શરીરના ઈમ્યુન સિસ્ટમની અસામાન્ય પ્રતિક્રિયા. આ એલર્જી ખાસ કરીને બાળકો અને શિશુઓમાં જોવા મળે છે, પરંતુ કેટલીકવાર મોટા લોકોમાં પણ જોવા મળી શકે છે.
લક્ષણો
1. ત્વચા સંબંધિત:
- ખંજવાળ (Itching)
- ચકામા (Hives)
- લાલાશ અથવા સૂજન
2.પાચનતંત્ર સંબંધિત:
- ઉલટી
- ડાયરીયા
- પેટમાં દુખાવો
- ગેસ, પેટ ફૂલવું
3. શ્વસન સંબંધિત:
- નાકમાં જામ
- ખાંસી
- શ્વાસ લેવામાં તકલીફ (ગંભીર સ્થિતિમાં)
જોખમના કારણો :
- પરિવારના ઈતિહાસમાં એલર્જી અથવા અસ્થમા
- નાનપણમાં ફોર્મ્યુલા મિલ્ક કે ગાયના દૂધનું વહેલું પરિચય
- કમજોર ઈમ્યુન સિસ્ટમ
સારવાર (Treatment) :
- દૂધ પ્રોટીન એલર્જીનું એકમાત્ર નિદાન એટલે દૂધ અને દૂધજન્ય પદાર્થોનો સંપૂર્ણ પરિહાર.
- ગાય, ભેંસ, બકરીના દૂધથી બનેલા તમામ પદાર્થો ટાળવા
- વિકલ્પ તરીકે સોયા મિલ્ક, ઓટ મિલ્ક, બદામનું દૂધ ઉપયોગ કરવો (જો બીજી એલર્જી ન હોય તો)
- બાળક માટે હાઇડ્રોલાઇઝ્ડ અથવા એમિનો એસિડ આધારિત ફોર્મ્યુલા વાપરવું
- ગંભીર એલર્જીક પ્રતિક્રિયા (Anaphylaxis) માટે Epinephrine Auto-injector ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ રાખવું